2022 Eylül/September, 18-36

Turhal Kazasında Müslüman Nüfusu (1831-1844)

The Muslim Population in Turhal County (1831-1844)

Prof. Dr. Songül ÇOLAK

Kübra KABAKÇIOĞLU


Kaynak Göster / Citation
Chicago: 
Çolak, Songül & Kübra Kabakçıoğlu. “Turhal Kazasında Müslüman Nüfusu (1831-1844)” Tarihçi 2, no. 3 (Eylül 2022): 18-36.

Full Article                    Özet/Abstract          Canlı Yayın/Live Interview
  
    Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı Pdf-indir-Copy.png                        Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı 1200px-Youtube_icon.svg_-1024x1024.png                       Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı Shot-0006.jpg

   


Özet

Nüfus, tarih boyunca, devletlerin dayandıkları temel kaynak olmuştur. Bu nedenledir ki bu kaynağın potansiyelinin tespiti ilk zamanlardan modern zamanlara değin -çağın ürettiği sistemlere bağlı olarak- yapıla gelmiştir. Osmanlı Devleti’ne bakıldığında 18. yüzyıla kadar daha çok tımar sistemi gereği tahrir dediğimiz yazım, sayım yapılmış, 1826’dan sonra ise yeni bir uygulamaya geçilmiştir. 1826 yeniçeri ocağının kaldırılması ile yerine kurulan orduya asker ve gelir temini amacıyla erkek nüfusun kaydı gündeme gelmiştir.  Bu nüfus sayımı sonucunda tarihsel araştırmalarda önem taşıyan nüfus kayıtları ortaya çıkmıştır. Bölgenin idari oluşumu, yerleşim yerleri, kişilerin isimleri ve lakapları, askerlik durumu ve fiziki özellikleri gibi pek çok konu defterler vasıtasıyla ortaya çıkarılmaktadır.
Turhal kazasının kayıtlarının tutulduğu 1831-1844 yılları arasında Müslim nüfusun kayıt altına alındığı sekiz adet defter bulunmaktadır. Mahallelerin ve köylerin kaydedildiği bu defterlerden hareketle bölgede meskûn şahısların isimleri, lakapları, yaşları, fiziksel özellikleri, engellilik durumları, meslekleri, asker olanları, kayıpları, yetimleri, doğum ve ölüm tarihleri tespit edilebilmekte, bu veriler değerlendirilerek bölgenin sosyo-ekonomik ve idari tarihi aydınlatılabilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Turhal, Nüfus Defterleri, Nüfus Sayımı, Müslim Nüfus


Abstract

Population has been the main source that states rely on throughout history. Therefore, the determination of the potential of this source has been made depending on the systems produced by the era from the earliest times to modern times. When we look at the Ottoman Empire, until the 18th century, the writing and census, which we call tahrir due to the timar system, was made, and after 1826, a new practice was started. With the abolition of the janissary corps in 1826, the registration of the male population came to the fore in order to provide soldiers and income for the army established in its place. As a result of this census, population records, which are of great importance in historical research, have emerged. Many subjects such as the administrative formation of the region, the names of the settlements, the names and nicknames of the people, the military status and physical characteristics are revealed through the notebooks.
There are eight registers in which the Muslim population was recorded between the years 1831-1844, in which the records of the Turhal county were kept. Based on these registers, in which districts and villages are recorded, the names, nicknames, ages, physical characteristics, disability status, occupations, soldiers, disappearances, orphans, birth and death dates of the people living in the region can be determined, and the socio-economic and administrative history of the region can be clarified by evaluating these data.
Keywords:  Turhal, Population Books, Census, Muslim Population

Kaynakça

Akyıldız, Ali. “Muhtar”, TDV İslam Ansiklopedisi, c.31, 2020, ss. 51-53.
Bilgin,  Süleyman & Ali Mesut Birinci & Mustafa Çakıcı & Sezgin Demircioğlu. (1834) Trabzon Nüfus-Kütüğü, Düzey Matbaacılık, İstanbul 2012.
Çolak, Songül. “19. Yüzyılın İlk Yarısında 1835 Tarihli Nüfus Defterlerinde Bayburt’un Tarihi Köyü: Sinor (Sünür)”, Tarihi ve Kültürü ile XIX. Yüzyıldan Günümüze Bayburt Uluslararası Sempozyumu, Bayburt 28-30 Mayıs 2014, ss.207-227.
Çelik, Gülfettin. Osmanlı Devleti’nin Nüfus ve İskân Politikası, Divan, 1999.
Devellioğlu, Ferit. Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Aydın Kitabevi, Ankara 2012.
Evliya Çelebi Seyahatnamesi, Akkirman-Belgrad-Gelibolu-Manastır-Özü-Saraybosna Slovenya-Tokat-Üsküp, (Haz. Seyit Ali Kahraman), Yapı Kredi Yayınları, C. 2, İstanbul 2001.
Genç, Sabit. “Amasya Sancağında Karantina Teşkilatının Kurulması, Ortaya Çıkan Salgınlar (1812-1918)”, Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (ASOBİD), s.8, 2020, ss.43-87.
Karal, Enver Ziya. Osmanlı İmparatorluğu’nda İlk Nüfus Sayımı 1831, Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü, Ankara 1997.
Kabakçıoğlu, Kübra. Nüfus Defterlerine Göre Turhal Kazasında Müslim Nüfus (1831-1844), Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Tokat 2020.
Özcan, Abdülkadir. “Redif”, TDV İslam Ansiklopedisi, c.34, 2007, ss.524-526.
Öz, Mehmet. “Tahrir”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.39, Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 2010, ss.425-529.
Tokat İl Yıllığı 2006, T.C. Tokat Valiliği 2006, Yayın Sahibi. Erdoğan Gürbüz, İstanbul 2007.
Tokat 1973 İl Yıllığı, Doğuş matbaacılık ve Ticaret Ltd. Şirketi Matbaacılık ve Ticaret Ltd. Şirketi Matbaası Ofset Tesisleri, Ankara 1973.
Uzunçarşılı, İsmail Hakkı. Osmanlı Tarihi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, c.1, Ankara 1988.
Unat, Ekrem Kadri. Bulaşıcı Hastalıklarla Savaş ve İslam Dini, Fatih Yayınları, İstanbul 1975.

Çevrimiçi Bağlantılar
T.C. Turhal Kaymakamlığı, http://www.turhal.gov.tr/kultur, (Erişim Tarihi: 18.01.2022).
Tokat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, https://tokat.ktb.gov.tr/TR-141063/turhal.html, (Erişim Tarihi: 18.01.2022).


Tarihler

  • Başvuru Tarihi / Submitted : 12.08.2022
  • Kabul Tarihi / Accepted : 05.09.2022
  • Yayınlanma Tarihi / Issued : 21.09.2022