2021 Ocak/January, 79-111

Orta Çağ’ın Batı ve Doğu’sunda İki Devlet Adamı: Alcuin (ö. 804) ve Nizamü’l-Mülk (ö. 1092)

Two Statesmen in the West and the East of the Middle Ages: Alcuin (d. 804) and Nizam al-Mulk (d. 1092)

Dr. Öğretim Üyesi Murat TURAL


Kaynak Göster / Citation
Chicago: 
Tural, Murat. “Orta Çağ’ın Batı ve Doğu'sunda İki Devlet Adamı: Alcuin (ö.804) ve Nizamü’l Mülk (ö.1092).” Tarihçi 1, no. 1 (Ocak 2021): 79-111. 

Full Article            Özet/Abstract         Söyleşi/Live Interview
    Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı Pdf-indir-Copy.png                    Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı 1200px-Youtube_icon.svg_-1024x1024.png                   Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı Shot-0006.jpg


Özet

Bu makalede, Orta Çağ’da biri Batı’da (Alcuin) diğeri Doğu’da (Nizamül’l-Mülk) yaşamış olan iki devlet adamının karşılaştırmalı olarak faaliyetleri ele alınmıştır. Dolayısıyla araştırmanın merkezinde devletler (Franklar ve Selçuklular) ve onların liderleri değil, “ikinci adam”ları bulunmaktadır. Bu vesileyle mezkûr çağın bilge danışmanlarının gözünden bir dönem okuması gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Franklar ve Selçukluların kimi hükümdarları sonraki kuşaklarda yalnızca isimleriyle anılmışlarken, Alcuin ve Nizamü’l-Mülk ikilisi hem kendi zamanlarına hem de ait oldukları kültüre sanıldığının çok üstünde bir karakter bırakmışlardır. Çalışmada yarıştırma değil, karşılaştırma esas alınmış; Franklar ve Selçukluların iki bilge danışmanın zamanına denk gelen olayları anlamlandırılmaya gayret edilmiştir. Araştırma neticesinde Alcuin’in daha sivil, Nizamü’l-Mülk’ün ise daha siyasi bir karakter olduğu kanaati belirmiştir. Bu noktada, söz konusu teşebbüsün bir karşılaştırma denemesi olduğu düşünülürse, farklı örnekler üzerinden apayrı sonuçlara ulaşma imkânının olduğunu da belirtmek gereklidir. 
Anahtar Kelimeler: Orta Çağ, Büyük Selçuklular, Franklar, Alcuin, Nizamü’l-Mülk. 

Abstract

In this article, the activities of the two statesmen, namely, Alcuin who lived in the west and Nizam al-Mulk who lived in the east, were addressed comparatively. Therefore, not the states (the Franks and the Seljuks) and their leaders but their “second men” were at the center of this research. In this respect, in the article, efforts were made to have an account of the period from the perspective of the wise advisers of the middle ages. While certain rulers of the Franks and Seljuks were recalled simply by their names, an imprint which was actually much deeper than it is supposed was left by both Alcuin and Nizam al-Mulk on both the time period and the culture in which they had lived. The study was based on having a comparison not a contest between the two statesmen, and efforts were made to make sense of the events taking place in the periods of the two wise advisers of the Franks and the Seljuks. As a result of this research, it was ascertained that Alcuin was a more civilian character whilst Nizam al-Mulk had a more political personality. At this juncture, considering that this initiative is a comparison attempt, it is indispensable to state also that reaching quite divergent results from different examples is likely.
Keywords: Middle Ages,Great Seljuks, Franks, Alcuin, Nizam al-Mulk.

References

  • Agacanov, S. G. Oğuzlar. çev. Ekber N. Necef & Ahmet Annaberdiyev. İstanbul: Selenge Yayınları, 2013.
  • Ahmed b. Mahmud. Selçuknâme. haz. Erdoğan Merçil. İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları, 2011.
  • Ahmed-zade, Muhammed Emir. “Camia-şinasi-yi Tarihi-yi Devlet ve nisbet-i An ba Münasebat-ı İctimai-Tevlidi-yi İran der asr-ı Hace Nizamülmülk.” Faslname-yi Devlet-Pejuhi, Mecelle-yi Danişkede-yi Hukuk ve Ulum-i Siyasi 1, no.4 (1394): 39-80.
  • Ak-kala, Alî Saferî. “Selçuklu Vezîri Nizâmü’l-Mülk’ün Vasiyetnâmesi.” Çev. Osman G. Özgüdenli. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 1, no. 1 (2014): 203-214.
  • Alberi, Mary. “‘The Better Paths of Wisdom’: Alcuin’s Monastic ‘True Philosophy’ and the Worldly Court”, Speculum 76, no. 4 (2001): 896-910.
  • Alberi, Mary. “The Evolution of Alcuin’s Concept of the Imperium Christianum.The Community, the Family and the Saint: Patterns of Power in Early Medieval Europe, ed. J. M. Hill-M. Swan, 3-17. Turnhout: Brepols, 1998.
  • Allott, Stephen. Alcuin of York. York: The Ebor Press, 1987.
  • Asmussen, J. P. “Christians in Iran.” Cambridge History of Iran: The Seleucid, Parthian, and Sasanian Periods 3, no. 2, ed. Ehsan Yarshater, 942-949. Cambridge: Cambridge University Press, 1983.
  • Aştiyânî, Abbas İkbâl. Vezaret der-Ahd-i Selatin-i Büzürg-i Selcuki. neşr. M. Taki Danişpejuh-Yahya Züka. Tahran: İntişarat-ı Danişgah-ı Tahran, 1338.
  • Bagestani Kuzeger, Muhammed. “Tesir-i Sebk-i Müdüriyet-i Nizamiyyeha der-asr-ı Hace Nizamülmülk ber Ceryanha-yı Müdüriyeti Hakim ber-ilm der-Temeddün-i İslami.” Tarih ve Ferheng 50/2, no. 101 (1397): 27-44.
  • Barthold, V. V. Moğol İstilasına Kadar Türkistan. Haz. Hakkı Dursun Yıldız. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1990.
  • Behrami Niya, Omid-Hezri & Seyyid Ahmed Rıza. “Caygah-ı İsmailiyye der-Ara-yı Hace Nizamülmülk ve Gazali.” Faslname-yi İlmi Pejuheşname-yi Tarih-i İslam 9. No.33 (1398): 77-96.
  • Berkey, Jonathan P. The Formation of Islam: Religion and Society in the Near East 600-1800. Cambridge: Cambridge University Press, 1983.
  • Brown, Peter. The Rise of Western Christendom: Triumph and Diversity, A.D. 200-1000. Oxford: Wiley-Blackwell, 2013.
  • Bullough, Donald A. Alcuin: Achievement and Reputation. Being Part of the Ford Lectures Delivered in Oxford in Hilary Term 1980. Leiden: Brill, 2004.
  • Bundârî. Zubdat al-Nusra va Nuhbat al ‘Usra (Irak ve Horasan Selçukluları Tarihi. Çev. Kıvameddin Burslan. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1999.
  • Cavadini, John. “The Sources and Theology of Alcuin’s ‘De Fide Sanctae et Indıvıduae Trinitatis.’” Traditio, 46 (1991): 123-146.
  • Chazelle, Celia & Burton Van Name Edwards. “Introduction: The Study of the Bible and Carolingian Culture.” The Study of the Bible in the Carolingian Era, ed. Celia Chazelle & Burton Van Name Edwards, 1-16. Turnhout: Brepols, 2003.
  • Choy, Renie S. Intercessory Prayer and the Monastic Ideal in the Time of the Carolingian Reforms. Oxford: Oxford University Press, 2016.
  • Collins, Roger. Early Medieval Europe 300-1000. London: Macmillan Press, 1991.
  • Costambeys, Marios-Innes & Simon Matthew-MacLean. The Carolingian World. Cambridge: Cambridge University Press, 2011.
  • Daftary, Farhad. Alamut Efsaneleri. çev. Özgür Çelebi. Ankara: Yurt Yayınları, 2008.
  • Daftary, Farhad. Şii İslam Tarihi. çev. Ahmet Fethi Yıldırım. İstanbul: Alfa Yayınları, 2016.
  • Davis, Jennifer R. Charlemagne’s Practice of Empire. Cambridge: Cambridge University Press, 2015.
  • de Jong, Mayke. “Alcuin and the Formation of Intellectual Elite.” Alcuin of York: Scholar at the Carolingian Court, ed. L. Houwen and A. McDonald, 45-77. Groningen: Forsten Pub., 1998.
  • de Jong, Mayke. “Carolingian Monasticism: The Power of Prayer.” The New Cambridge Medieval History, 2, ed. Rosamond McKitterick, 622-653. Cambridge: Cambridge University Press, 1995.
  • de Menasce, J. P. “Zoroastrian Pahlavi Writings.” Cambridge History of Iran, The Seleucid, Parthian, and Sasanian Periods, 3, no. 2, ed. Ehsan Yarshater, 1166-1196. Cambridge: Cambridge University Press, 1983.
  • Dehkanî, Muhammed. Berresi-yi Tatbiki-yi Revadari-yi Mezhebi der-asr-ı Âl-i Büveyh ve Selcukiyan. Kum: Neşr-i Edyan, 1993.
  • Delir, Neyyere. “Berresi-yi İntikadi-yi Münasebat-i Hükümet ve Merdum Ara-yı Hace Nizamülmülk, ba Tekid ber Mefhum-i Adalet ve Kudret.” Faslname-yi Devlet Pejuhi, Mecelle-yi Danişkede-yi Hukuk ve Ulum-i Siyasi, 15 (1397): 41-76.
  • Diem, Albrecht. “The Emergence of Monastic Schools: The Role of Alcuin.” Alcuin of York: Scholar at the Carolingian Court, ed. L. Houwen and A. McDonald, 27-44. Groningen: Forsten Pub., 1998.
  • Ehvan Kazımi, Behram. “Adalet ve Hod-kamegi der-Endişe-yi Siyasi-yi Hace Nizamülmülk-i Tusi.” Mecelle-yi Danişkede-yi Hukuk ve Ulum-i Siyasi, 54 (1380): 5-27.
  • Einhard. “The Life of Charlemagne.” Charlemagne’s Courtier The Complete Einhard. ed. and trans. Paul Edward Dutton. Peterborough: Broadview Press, 2006.
  • Ekberi, Emir. “Tesir-i Nigerişha-yi Bastani ber Endişeha-yi Siyasi-yi asr-ı Hace Nizamülmülk-i Tusi.” Faslname-yi İlmi-Pejuheşi-yi Tarih 2, no. 7 (1386): 9-43.
  • Eslami, Ruhullah. “Teknolojiha-yi Kudret der-Siyasetname-yi Hace Nizamülmülk.” Costarha-yi Siyasi-yi Muasır, Pejuheşgah-ı Ulum-i İnsani ve Mütalaat-ı Ferhengi 4, no. 4 (1392): 1-26.
  • Eslami, Ruhullah-Mühseni Hüseyin. “Nezaret der-Endişe-yi Siyasi-yi Hace Nizamülmülk-i Tusi.” Faslname-yi Camia-şinasi-yi Siyasi-yi İran 3, no. 2 (1399): 103-129.
  • Fichtenau, Heinrich. The Carolingian Empire: The Age of Charlemagne. trans. Peter Munz. New York: Harper Torchbooks, 1964.
  • Fox, Michael. “Alcuin the Exegete: The Evidence of the Quaestiones in Genesim.The Study of the Bible in the Carolingian Era,. ed. Celia Chazelle-Burton Van Name Edwards, 39-60. Turnhout: Brepols, 2003.
  • Furuzani, Seyyid Ebu’l-Kasım. Selcukiyan ez-Ağaz ta-Fercam. Tahran: Sazman-ı Mutalaa ve Tedvin-i Kütüb-i Ulum-i İnsani-yi Danişgahha, 1394.
  • Ganz, David.“Theology and the Organisation of Thought.” The New Cambridge Medieval History 2, ed. Rosamond McKitterick, 758-785. Cambridge: Cambridge University Press, 2006.
  • Garrison, Mary. “Divine Elections for Notions: A Difficult Rhetoric for Medieval Scholars.” The Making of Christian Myths in the Periphery of Latin Christendom (c. 1000-1300), ed. Lars Boje Mortensen, 275-314. Copenhagen: Museum Tusculanum Press, 2006.
  • Garrison, Mary. “The Franks as the New Israel? Education for an identity from Pippin to Charlemagne.” The Uses of the Past in the Early Middle Ages, ed. Y. Hen-M. Innes, 114-161. Cambridge: Cambridge University Press, 2004.
  • Garrison, Mary. “The Social World of Alcuin: Nicknames at York and at the Carolingian Court.” Proceedings of the Third Germenia Latina Conference, ed. L. A. J. R. Houwen-A. A. MacDonald, 59-79. Groningen: Egbert Forsten, 1998.
  • Gökmen, Gökhan. “Emîr Mu‘izzî Dîvânı’nda Sultan Melikşâh, Nizâmülmülk, Fahrülmülk, Terken Hâtun ve Mucîrüddevle İçin Yazılan Mersiyeler.” Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, no. 26 (2019): 131-148.
  • Hac Babayi. Muhammed Rıza-Şehbendi, Mahmud, “İb’ad-ı Fesad ez-Didgah-ı Hace Nizamülmülk-i Tusi.” Faslname-yi Siyaset, Mecelle-yi Danişkede-yi Hukuk ve Ulum-i Siyasi, 2 (1391): 59-75.
  • Hasaneyn, Abdünnaim Muhammed. İran ve’l-Irak fi’l-asri’s-Selcuki. Beyrut: Darü’l-Kitabi’l-Lübnanî, 1982.
  • Hen, Yitzhak. Roman Barbarians: The Royal Court and Culture in the Early Medieval West. New York: Palgrave Macmillan, 2007.
  • Hilatberi, Allahyar & Hasan Bastani-i Rad. “Ruyaruyi-yi Siyasi-Nizami-yi Hasan Sabbah ba Selcukiyan.” Pejuheşname-yi Ulum-i İnsani, 51 (1385): 99-118.
  • Hüseynî, Sadruddîn Ebu’l-Hasan Ali ibn Nasır ibn Ali. Ahbârü’d-Devleti’s-Selçukiyye. çev. Necati Lügal. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1999.
  • İbn Al-Adim, Kâmâl Al-Din. Buğyat At-Talab Fi Tarih-i Halab. yay. Ali Sevim. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2011.
  • İbn Kesîr. El Bidâye ve’n-Nihâye 12. çev. Mehmet Keskin. İstanbul: Çağrı Yayınları, 2000.
  • İbni Cübeyr. Endülüsten Kutsal Topraklara. çev. İsmail Güler. İstanbul: Selenge Yayınları, 2008.
  • İbnü’l-Cevzî. El-Muntazam Fî Târîhi’l-Ümem (Selçuklular). çev. Ali Sevim. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2014.
  • İbnü’l-Esîr. el-Kâmil fi’t-Târih X. çev. Abdülkerim Özaydın. İstanbul: Bahar Yayınları, 1991.
  • İbnü’l-Verdî. Selçuklular. çev. Mustafa Alican. İstanbul: Kronik Kitap, 2017.
  • Kaczynski, Bernice M. “Edition, Translation and Exegesis: The Carolingians and the Bible.” The Gentle Voices of Teachers: Aspects of Learning in the Carolingian Ages, ed. Richard E. Sullivan, 171-185. Columbus: Ohio State University Press, 1995.
  • Karaismailoğlu, Adnan. “Muizzî.” DİA XXXI, 98-99. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2006.
  • Kaydari, Abbas Kadimi & Ali Kani Zevarık. “Diger-endişi der-Siyasetname, Tahlil-i Gofteman-i Berhord ba-Muhalif der-Endişe-yi Hace Nizamülmülk.” Faslname-yi Endişe-yi Siyasi der-İslam, 13, (1396): 37-68.
  • Kazvinî, Hamdullâh Müstevfî. Târih-i Güzide., neşr. A. Nevaî. Tahran: Müessese-yi İntişarat-ı Emir-Kebir, 1394.
  • Klausner, Carla L. Selçuklularda Vezaret. çev. M. F. Baş-S. Tarifci. İstanbul: Kronik Kitap, 2019.
  • Köymen, Mehmet Altay. Büyük Selçuklu İmparatorluğu Tarihi, Alp Arslan ve Zamanı. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2001.
  • Marenbon, John. From the Circle of Alcuin to the School of Auxerre: Logic, Theology and Philosophy in the Early Middle Ages. Cambridge: Cambridge University Press, 1981.
  • Mayr-Harting, Henry. “Alcuin, Charlemagne and the Problem of Sanctions.” Early Medieval Studies in Memory of Patrick Wormald, ed. Stephen Baxter, Catherine E. Karkov, Janet Nelson and David Pelteret, 207-218. Aldershot: Ashgate, 2009.
  • McKitterick, Rosamond.“England and the Continent.” The New Cambridge Medieval History, 2, ed. Rosamond McKitterick, 64-84.Cambridge: Cambridge University Press, 2006.
  • McKitterick, Rosamond. History and Memory in the Carolingian World, (Cambridge: Cambridge University Press, 2004.
  • McKitterick, Rosamond. The Carolingians and the Written Word. Cambridge: Cambridge University Press, 1995.
  • McKitterick, Rosamond. The Frankish Kingdoms under the Carolingians 751-987. London: Longman, 1983.
  • Mecit, Songül. Anadolu Selçukluları Bir Hanedanın Evrimi. çev. Özkan Akpınar. İstanbul: İletişim Yayınları, 2017.
  • Mehmed Şerafeddin. “Fatimiler ve Hasan Sabbah.” Darülfünun İlahiyat Fakültesi Mecmuası. Yıl 1, no. 4 (1926): 1-44.
  • Mehmed Şerafeddin. “Sencer ve Gazali.” Darülfünun İlahiyat Fakültesi Mecmuası, no. 1 (1925): 39-57.
  • Merçil, Erdoğan. Selçuklular Zamanında Divân Teşkilatı (Merkez ve Eyalet Divânları). İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları, 2015.
  • Meşhedi, Ali & Gani Kelelu, Jale, “Deh Ferman-ı Mali-yi İslami; Teemmüli ber Berhi Kavaid ve Usul-i Nizam-i Mali-yi İslami ber Esas-ı Siyasetname-yi Nizamülmülk.” Pejuheşgah-ı Ulum-i İnsani ve Mütalaat-ı Ferhengi 2, no. 3 (1399): 292-321.
  • Mirhând, Muhammed bin Hâvendşâh bin Mahmûd. Ravzatu’s Safâ fi Sîreti’l-Enbiyâ ve’l-Mülûk ve’l-Hulefâ (Tabaka-i Selçûkiyye). çev. Erkan Göksu. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2018.
  • Muntazeri, Golam-Reza. “Ferheng-i İslami ve Nihadha-yı Amuzeşi der-Asr-ı Selcukiyan”, Pejuheşname-yi Tarih 5, no. 17 (1388): 185-208.
  • Müneccimbaşı, Ahmed b. Lütfullah. Câmiu’d-Düvel (Selçuklular Tarihi-I Horasan-Irak, Kirman ve Suriye Selçukluları. haz. Ali Öngül. İstanbul: Kabalcı Yayıncılık, 2017.
  • Mürselpur, Muhsin & Hüseyin Şir Muhammedi. “Tesir-i Enderzha-yi Ardeşir-i Sasani ber Siyasetname-yi Hace Nizamülmülk.” Mecelle-yi Mütalaat-ı İrani 16, no. 32 (1396): 167-179.
  • Nizâmü’l-Mülk. Siyâset-Nâme. haz. Mehmet Altay Köymen. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2013.
  • Ocak, Ahmet. Selçuklu Devri Üniversiteleri Nizâmiye Medreseleri. İstanbul: Nizamiye Akademi Yayınları, 2017.
  • Özaydın, Abdülkerim. “Benî Cehîr.” DİA V, 447-449. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1992.
  • Özgüdenli, Osman G. Selçuklular (Büyük Selçuklu Devleti Tarihi 1040-1157). İstanbul: İSAM Yayınları, 2013.
  • Peacock, A. C. S. Selçuklu Devleti’nin Kuruluşu Yeni Bir Yorum. çev. Zeynep Rona. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2017.
  • Phelan, Owen M. The Formation of Christian Europe: The Carolingians, Baptism, and the Imperium Christianum. Oxford: Oxford University Press, 2014.
  • Piri, Muhammed Rıza & Mahbub Mehdeviyan. “Muizzi ve Mesele-yi Meşruiyet-i Melikşah.” Pejuheş-i Tarihname-yi İran ba‘d ez-İslam 19 (1398): 49-68.
  • Pourshariati, Parvaneh. Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran. London: I.B.Tauris, 2008.
  • Raşid al-Din Fazlallah. Cami‘ al-Tavarih II/5.  yay. Ahmed Ateş. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1999.
  • Râvendî, Muhammed b. Ali b. Süleyman. Râhat-üs Sudûr ve Ayet-üs-Sürûr I. çev. Ahmed Ateş. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1999.
  • Riche, Pierre. Daily Life in the World of Charlemagne. Pennsylvania: University of Pennsylvania Press, 1978.
  • Safi, Omid. The Politics of Knowledge in Premodern Islam: Negotiating Ideology and Religious Inquiry. Chapel Hill: The University of North Carolina Press, 2006.
  • Sallâbî, Ali Muhammed. Selçuklular, Batıni Fitnesine ve Haçlı Savaşına Karşı Bir İslami Mücadele Projesinin Doğuşu. çev. Ş. Şenaslan-N. Salihoğlu. İstanbul: Ravza Yayınları, 2018.
  • Sarafrazi, Abbas. “Tesir-i Siyasetname-yi (Siyerü’l-Müluk) Hace Nizamü’l-Mülk ber-Sahtar-i Hükümet-i Selcuki.” Mecelle-yi Pejuheşha-yı Tarihi-i İran ve İslam 13 (1392): 57-72.
  • Sattarzade, Malihe. Selcukiyan (K. 431-590). Tahran: Sazman-ı Mutalaa ve Tedvin-i Kütüb-i Ulum-i İnsani-yi Danişgahha, 1392.
  • Sıbt İbnu’l-Cevzi, Mir’atü’z-Zamân fî Târîhi’l-Âyân (Selçuklular). çev. Ali Sevim. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2011.
  • Stone, Rachel. Morality and Masculinity in the Carolingian Empire. Cambridge: Cambridge University Press, 2012.
  • Sullivan, Richard E. “The Context of Cultural Activity in the Carolingian Age.” The Gentle Voices of Teachers: Aspects of Learning in the Carolingian Age, ed. Richard E. Sullivan, 51-105. Columbus: Ohio State University Press, 1995.
  • Sübkî, Ebû Nasr Tâcüddîn Abdülvehhâb b. Alî b. Abdilkâfî. Tabakâtu’ş-Şâfiîyye el-Kubrâ IV, tahk. Mahmud Muhammed et-Tanâhî-Abdulfettâh Muhammed el-Hulî. Kahire: Dâru İhyai’l-Kütübi’l-Arabiyye, 1334.
  • Şebânkâreî, Muhammed bin Ali bin Muhammed. Mecmaʿu’l-ensab fi’t-tevârîh. tash. Mir Haşim Muhaddis. Tahran: İntişarat-ı Emir-Kebir, 1363.
  • Tabatabai, Seyyid Cevad. Hace Nizâmü’l-Mülk. Tahran: Behzad, 1375.
  • Tural, Murat. “Adoptianizmin Ortaya Çıkışı ve Alcuin’in Adoptianizm Karşıtı Faaliyetleri.” Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 15, no. 1 (2020): 25-33.
  • Tural, Murat. “Büyük Selçukluların İnhitatında Nizam’ül-Mülk’ün Oğulları Faktörü.” Tarih Araştırmaları Dergisi 39, no. 67 (Mart 2020): 99-116.
  • Tural, Murat. “Şarlman Zamanında Hristiyanlığın Yayılışı: Çifte Kılıç Mı, Gönül Dili Mi?” History Studies 12, no. 3 (2020): 1217-1231.
  • Tural, Murat. Selçuklular ve Franklar İslam’ın Kılıcı ve Hristiyanlığın Çekici. İstanbul: Timaş Yayınları, 2020.
  • Turan, Osman. Selçuklular Tarihi ve Türk-İslam Medeniyeti. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 2003.
  • Uzunçarşılı, İsmail Hakkı. Osmanlı Devleti Teşkilâtına Medhal. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1988.
  • Valerie, L.Women and Aristocratic Culture in the Carolingian World, Ithaca: Cornell University Press, 2009.
  • Zahîru’d-Dîn Nîşâbûrî. Selçuknâme. çev. Ayşe Gül Fidan. İstanbul: Kopernik Yayınları, 2018.
  • Zebdanî, Ömer Enver. el-Vezirü’s-Selcukî Nizâmü’l-Mülk. Dımaşk: Darü’l-Asmai, 1438.
  • Zerrinkûb, Abdülhüseyin. Tarih-i İran ba‘d ez-İslam. Tahran: Müessese-yi İntişarat-ı Emir-Kebir, 1394.


Tarihler/ Dates

  • Başvuru Tarihi / Submitted : 09.01.2021
  • Kabul Tarihi / Accepted : 12.01.2021
  • Yayınlanma Tarihi / Issued : 21.01.2021