2021 Mayıs/May, 225-245

Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Belgelerine Göre Bulgaristan’dan Kırklareli’ne Türk Göçü (1950-1951)

The Turkish Migration from Bulgaria to Kırklareli according to Presidency of The Republic of Turkey Directorate of State Archives Documents (1950-1951)

Bedriye UZUNER


Kaynak Göster / Citation
Chicago: 
Uzuner, Bedriye. “Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Belgelerine Göre Bulgaristan’dan Kırklareli’ne Türk Göçü” Tarihçi 1, no. 2 (Mayıs 2021): 225-245.


Full Article                         Özet/Abstract
    Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı Pdf-indir-Copy.png                                 Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı 1200px-Youtube_icon.svg_-1024x1024.png      


Özet

1950-1951 yıllarında Bulgaristan'dan Türkiye’ye gerçekleşen Türk göçü ile Kırklareli şehri, tarihinin Balkanlar'dan yapılan en büyük zorunlu göç dalgasıyla karşı karşıya kalmıştır. Edirne'den ülkeye giren 154.393 mülteci, ülkenin çeşitli merkezlerine gönderilmiş ve bunların bir kısmı Trakya bölgesine yerleştirilmiştir. Bu mültecilerden 7027'si Kırklareli ili merkez ve ilçelerine gönderilerek buralara yerleştirildi. Mültecileri çok misafirperver karşılayan bölge halkı, devlet yardımlarının yanı sıra maddi ve manevi destek de sağladı. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri belgelerinde, devlet tarafından sağlanan yardımların birey birey kaydedildiği ve mültecilerin her ihtiyaçlarının karşılanmaya çalışıldığı tespit edilmiştir. Mültecilere sadece toprak değil, aynı zamanda o toprağı işlemek için gerekli tüm aletler, hatta buğday tohumunun da dağıtıldığı, barınma ihtiyaçlarının köy ve şehir formunda evler yapılarak karşılandığı görülmüştür. Böylelikle mültecilerin sosyo-ekonomik ve kültürel hayata entegrasyonu hızlı bir şekilde sağlanmış ve Türkiye'nin böylesine büyük bir zorunlu göç dalgasına karşı kısa sürede uyguladığı yeniden yerleşim programı başarıyla yönetilmiştir.
Bu makalenin hazırlanmasında ana ve ikincil kaynaklar kullanılmıştır. Ana kaynak olarak; 1950 ve 1951 yıllarına ait T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı (BCA) arşivindeki Kırklareli iline ait Muhacir Esas Kayıt Defterleri kullanılmıştır. BCA kodlamasıyla kaynaklara yapılan referanslarda, Devlet Arşivlerinde tutulan bu belgelere atıfta bulunulmuştur. 
        Anahtar Kelimeler: Türk Mülteciler, Bulgaristan, Kırklareli, 1950-1951 Göçü, Zorunlu Göç.

Abstract

The city of Kırklareli faced the largest wave of forced migration from the Balkans in its history with the Turkish immigration from Bulgaria in 1950-1951. 154.000 refugees who entered the country from Edirne were sent to various centers of the country and some of them were settled in the region of Thrace. 7027 of these refugees were sent to and settled in the center and districts of Kırklareli province. The people of the region, who welcomed the refugees very hospitably, provided financial and moral support in addition to state aids. In the files of the Presidency of the Republic of Turkey Directorate of State Archives, we found that the assistance provided by the state was recorded individually and the needs of the refugees were met in every way. Not only was land distributed, but also all the agricultural equipments needed to cultivate that land, even wheat seed was distributed. The accommodation needs of the refugees were met by building houses in village and city form. In this way, the integration of refugees into socio-economic and cultural life was quickly ensured and Turkey's resettlement program, implemented in a short time, against such a large wave of forced migration, was successfully managed.
Main and secondary sources were used to write this article.The Immigrant Principal Register Books in the Presidency of the Republic of Turkey Directorate of State Archives (BCA) was used as the main source. All references to sources preceded by BCA refer to documents held in the State Archives. 
      Keywords: Turkish Refugees, Bulgaria, Kırklareli, 1950-1951 Immigration, Forced Migration.

Kaynakça

  • Ağanoğlu, Yıldırım. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Balkanların Makûs Talihi: Göç. İstanbul: İz Yayıncılık, 2013.
  • Arı, Oğuz. Bulgaristanlı Göçmenlerin İntibakı. Ankara: Rekor Matbaası, 1960.
  • Atabay, Mithat. “Çingene Sorunu ve 1950-1951 Yıllarında Bulgaristan’dan Çanakkale’ye Göçler” Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, Yıl. 10, no. 13,  ( 2012): 59-72.
  • Bıçaklı, Hüseyin Avni. Türkiye-Bulgaristan İlişkileri,(1919-1988). (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1988.
  • Bıyıklıoğlu, Tevfik. Trakya’da Milli Mücadele c.1. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. 1987.
  • Çağ, Galip.Ata Yurttan Anayurda Bir Göç Hikâyesi: Balkanlar’dan Sakarya’ya Göçler” Türk Tarihinde Balkanlar,  SAÜ Balkan Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yayınları, c.2, (2013): 1145-1178.
  • Duman, Önder. “Atatürk Döneminde Balkan Göçmenlerinin İskân Çalışmaları (1923-1938)” Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, Ankara 2009: 473-490.
  • Elchinova, Magdalena. “Alien by Default: The Identity of the Turks of Bulgaria at Home and in Immigration” Developing Cultural Identity in the Balkans: Convergence vs. Divergence. R. Detrez and P. Plas (Brussels: P.I.E.-Peter Lang, 2005): 87-110.
  • Eroğlu, Hamza. “Milletlerarası Hukuk Açısından Bulgaristan’daki Türk Azınlığı Sorunu” Bulgaristan’da Türk Varlığı Bildiriler, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1992.
  • Geçikli, Recep Murat. “Bulgaristan Türklerinin Göçü (1950-1951) ve ABD Yardım Programına Yansıması” Atatürk Dergisi, Cilt 5, no: 1, 2016: 1-38.
  • Hakov, Cengiz. “Bulgaristan Türkleri’nin Göçmenlik Serüveni” Türkler Ansiklopedisi, c. 20, Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 2002: 631-638.
  • İpek, Nedim Rumeli’den Anadolu’ya Türk Göçleri (1877-1890), Ankara: Türk Tarih
  • Kamil, İbrahim “Bulgaristan’dan Türkiye’ye Gerçekleşen 1950-1951 Göçünün Nedenleri.” Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi c. 5, no. 2, 2016: 31-65.
  • Kamil, İbrahim. İkili ve Çok Taraflı Antlaşmalar, İnsan Haklarına İlişkin Belgeler ve Bulgar Anayasası’na Göre Bulgaristan’daki Türkler’ in Hakları. Ankara: Yükseköğretim Kurulu Matbaası, 1989.
  • Kasarcı, Rüya.  “Türkiye’de Nüfus Gelişimi” Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, no.5 (1993): 247-266.
  • Korkmaz, Nuri. “Comparing Bulgarian and Greek Policies for the Integration of Turkish/Muslim Minorities: The Cold War Period” Bilig – Journal of Social Sciences of the Turkic World no.90 (2019): 21-41.
  • Kostanick, Huey Louis. “Turkish Resettlement of Refugees from Bulgaria,1950-1953”
  • Kostanick, Huey Louis. Turkish Resettlement of Bulgarian Turks 1950-1953. California: University of California Presss, Berkeley and Los Angeles, 1957.
  • Kurumu Yayınları, 1999.
  • Memişoğlu, Hüseyin. “Bulgaristan Türkleri”, Türkler Ansiklopedisi, c. 20 (Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 2002): 615-630.
  • Mengü, Seda Çakar.The Image of Turkey For The Turkish Immigrants From Bulgaria” İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, no. 106 (2008): 103-120.
  • Sarınay, Yusuf. “Cumhuriyet Döneminde Balkan Ülkelerinden Ankara’ya Yapılan Göçler 1923-1990” Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 27,  no. 80 (2011): 351-387.
  • Şimşir Bilal,  Bulgaristan Türkleri, Ankara: Bilgi Yayınevi, 2012.
  • Şimşir, Bilal. “Bulgaristan Türkleri ve Göç Sorunu Bulgaristan’da Türk Varlığı Bildiriler,48. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1992.
  • The Middle East Journal Vol. 9, no.1 (1955): 41-52.
  • Tunaoğlu, Ali. “Bulgaristan Türklerinin Son Göç Hareketi (1950-1951)” İ.Ü. İktisat Fakültesi Mecmuası, c.14 no.1-4, (1952 ): 129-161.
  • Uzuner, Bedriye. 1950-1951 Yıllarında Bulgaristan’dan Türkiye’ye Göçler Ve Kırklareli Vilayetine Etkileri. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul: Medeniyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2019.
  • Yıldırım, Bülent. “Bulgaristan’da Komunist Rejime Geçiş Sürecinde Türk Azınlığın Durumu Hakkında Filibe Konsolosluğu’nun Raporu (1946)”  Turkologiçni İzsledvaniya (Türkoloji Araştırmaları), (2020): 109-125.
  • Yıldırım, Bülent. Bulgaristan’da Türk Varlığı ve Nüfusu.  İstanbul: İlgi Kültür Sanat Yayıncılık,   2018.    


Tarihler

  • Başvuru Tarihi / Submitted : 08.03.2021
  • Kabul Tarihi / Accepted : 12.05.2021
  • Yayınlanma Tarihi / Issued : 21.05.2021