2021 Mayıs/May, 109-150

Unutulan Bir Kütüphanenin İzinde: Yozgat Demirli Medresesi Kütüphanesi

In the Trace of a Forgotten Library: The Library of Yozgat Demirli Madrasa

Dr. Öğretim Üyesi Serkan POLAT


Kaynak Göster / Citation
Chicago: 
Polat, Serkan. “Unutulan Bir Kütüphanenin İzinde: Yozgat Demirli Medresesi Kütüphanesi” Tarihçi 1, no. 2 (Mayıs 2021): 109-150.

Full Article                         Özet/Abstract
    Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı Pdf-indir-Copy.png                                 Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı 1200px-Youtube_icon.svg_-1024x1024.png      


Özet

Bu çalışma Yozgat’ın köklü ailelerinden Çapanoğulları ailesinin özel arşivlerinde bulunan bir kütüphane müfredat defterinden yola çıkılarak hazırlanmıştır. Çalışmanın amacı, Çapanoğlu Ahmed Paşa tarafından 1753’te Yozgat’ta kurulan Demirli Medresesi Kütüphanesi’nde yıllar içerisinde zenginleşen kitap koleksiyonunun hangi kitaplardan oluştuğunu ortaya koymaktır. Zira Yozgat eğitim tarihinin eski medreselerinden biri olan bu kurum, uzun soluklu eğitim öğretim sürecinde kütüphanesinde pek çok kitaba ev sahipliği yapmıştır. Dolayısıyla söz konusu kitaplar, bu medrese ve kütüphanenin kıymetini göstermesi açısından ayrı bir önem arz etmektedir. Bu bakımdan söz konusu medresenin tarihiyle ilgili bilgi verildikten sonra kütüphanedeki kitaplar değerlendirilecektir.
       Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Bozok Sancağı, Çapanoğulları, Demirli Medresesi, Demirli Kütüphanesi. 

Abstract

This article has been written based on a library catalog register which is kept in the private archive of the Çapanoglu family, one of the well-known and established families of Yozgat. The main aim of this study is to reveal the content of the book collection in the Library of Demirli Madrasa, which was founded by Çapanoglu Ahmed Pasha in 1753 in Yozgat. The madrasa is one of the oldest educational institution in Yozgat and it harbored many books in its library throughout the long years when the Madrasa was active in teaching. Therefore, the books in question are also significant for showing the value of the madrasa and its library. In this regard, firstly, information on the history of the madrasa will be given and then the books in the library of the madrasa will be evaluated.
      Keywords: Ottoman, Bozok Sandjak, Çapanoğullari, Demirli Madrasa, Demirli Library.

Kaynakça

  • Acun, Hakkı. Bozok Sancağı (Yozgat İli)’nda Türk Mimarisi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2005.
  • Acun, Hakkı. Tüm Yönleri İle Çapanoğulları ve Eserleri 2. Baskı. İstanbul: TBMM Milli Saraylar Yayınları, 2016.
  • Altuntaş, Mustafa Celil. “Osmanlı İlim Geleneğinde Buhârîhânlık”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya: Yüksek Lisans Tezi, 2010.
  • Altuntaş, Mustafa Celil. “Osmanlı İlim Geleneğinde Buhârîhânlık.” Hadis Tetkikleri Dergisi 8, no: 1 (2010): 33-67.
  • Ateş, Ahmed. “Anadolu Kütüphanelerinden Bazı Mühim Türkçe El Yazmaları.” İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi 8, (1958): 90-108.
  • Ateş, Ahmed. “Çorum ve Yozgat Kütüphanelerinden Bâzı Mühim Arapça Yazmalar.” Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi İslâm İlimleri Enstitüsü Dergisi 1, (1959): 47-78.
  • Bayraktar, Nail. “1944 Yılında Eski Milli Eğitim Bakanlığı Binası Cilt Atelyesinde İken Yanmış Olan Fihristlerin Listesi.” Türk Kütüphaneciliği 6, no: 1 (1992): 4-9.
  • Duru, Mehmet. “Yozgat Çapanoğlu Camii ve Vakfiyeleri.” Vakıflar Dergisi, no: 13 (1981): 71-89.
  • Duygu, Süleyman. Yozgat Tarihi ve Çapanoğulları. İstanbul: Sayar Matbaası, 1953.
  • Erünsal, İsmail E. “Hâfız-ı Kütüb.” TDV İslam Ansiklopedisi, 15, 94-98. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1997.
  • Erünsal, İsmail E. Osmanlılarda Kütüphaneler ve Kütüphanecilik Tarihi Gelişimi ve Organizasyonu 3. Baskı. İstanbul: Timaş Yayınları, 2020.
  • İpşirli, Mehmet. “Medrese.” TDV İslam Ansiklopedisi, 28, 327-333. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2003.
  • Kapusuzoğlu, S. Burhanettin. Bozok Tarihine Dair Araştırmalar Yozgat Medreseleri, Tekke ve Zaviyeleri. Ankara: Yozgat Belediyesi Yayınları, 1999.
  • Kapusuzoğlu, S. Burhanettin. Yozgatlı Şakir Efendi Bir Sırlı Zatın Hayatı ve Hatıratı. Ankara: Kurtuba Yayınevi, 2012.
  • Karaca, Taha Niyazi. “Yozgat Eğitim Tarihine Katkı.” Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,no: 17 (2004/2): 139-150.
  • Karaca, Taha Niyazi. Ermeni Sorununun Gelişim Sürecinde Yozgat’ta Türk Ermeni İlişkileri. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2005.
  • Kolektif. Yozgat-Sorgun-Gedikhasanlılı Kutb-ı Cihan Mehmet Şakir Efendi (1853-1937) 2. Baskı. Yozgat: Yozgat Yenigün Gazetesi, 2014.
  • Kut, Günay & Bayraktar, Nimet. Yazma Eserlerde Vakıf Mühürleri. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 1984.
  • Mert, Özcan. XVIII. ve XIX. Yüzyıllarda Çapanoğulları. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1980.
  • Özdemir, Özlem Muraz. “Yozgad Gazetesine Göre 1925-1928 Yılları Arasında Yozgat”, Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde: Yüksek Lisans Tezi 2010.
  • Özger, Yunus. Sicill-i Ahvâl Defterlerine Göre Osmanlı Bürokrasisinde Yozgatlı Devlet Adamları. İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık, 2010.
  • Öztürk, Gülin. “Birinci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Yozgat Milletvekili ‘Süleyman Sırrı Bey (İçöz)’.” 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum 7, no: 19 (2018): 65-79.
  • Polat, Serkan. “Çapanoğlu Ahmed Paşa’nın Muhallefâtı” Tarih Okulu Dergisi, no: 24 (Aralık 2015): 85-120.
  • Polat, Serkan. “Yenilikçi Bir Âyan: Çapanoğlu Süleyman Bey” Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2017.
  • Uzunçarşılı, İsmail Hakkı. “Çapan Oğulları.” Belleten 38, no: 150 (Nisan 1974): 215-261.
  • Yüzgeçer, Hatice. “2 Numaralı Yozgat Şer‘iyye Sicili’nin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi (H. 1299-1304/M. 1882-1887)”, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri: Yüksek Lisans Tezi, 2005.


Tarihler

  • Başvuru Tarihi / Submitted : 01.04.2021
  • Kabul Tarihi / Accepted : 15.04.2021
  • Yayınlanma Tarihi / Issued : 21.05.2021