2021 Eylül/September, 1-17

Türkiye’de “Gençliğe ve Gençlik Teşkilatı”na Dair Kamuoyunda Yapılan Tartışmalar (1939-1945)

Public Discussions on “Youth and Youth Organization” in Turkey (1939-1945)

Doç. Dr. Erol AKCAN


Kaynak Göster / Citation
Chicago: 
Akcan, Erol. “Türkiye'de "Gençliğe ve Gençlik Teşkilatı"na Dair Kamuoyunda Yapılan Tartışmalar (1939-1945)” Tarihçi 2, no. 3 (Eylül 2022): 1-17.


Full Article                    Özet/Abstract          Canlı Yayın/Live Interview
  
    Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı Pdf-indir-Copy.png                        Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı 1200px-Youtube_icon.svg_-1024x1024.png                       Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı Shot-0006.jpg

   


Özet

Türkiye’de 1920’li ve 30’lu yıllarda başlayan “gençliğin yetiştirilmesi ve teşkilatlandırılması” meselesi, İkinci Dünya Harbi yıllarında da devam etmiştir. Bu konuyla ilgili düşünceler, Cumhuriyet gazetesi başyazarı Yunus Nadi başta olmak üzere, dönemin bazı aydınları tarafından dile getirilmiştir. Yunus Nadi, kısa aralıklarla kaleme aldığı yazılarında, mektep gençliğinin cepheye giden askerlerin özellikle üretim sahasında bıraktığı boşluğu doldurabilmeleri amacıyla teşkilatlandırılmasını önermiştir. Yunus Nadi’nin bu teklifi, dönemin hükümeti ve basın çevrelerinde olumlu yankı bulmamıştır. Konuyla ilgili en ayrıntılı gençlik teşkilatı modeli, “Türk Gençlik Teşkilatı” adıyla Nurullah Barıman tarafından ortaya konmuştur. Başka ülkelerdeki gençlik teşkilatları incelenerek hazırlanan bu modelde, Beden Terbiyesi Genel Müdürlüğünün feshedilerek, böyle bir gençlik teşkilatının yürürlüğe konması istenmiştir. Otoriter ve militarist yönü ağır basan bu modelin dışında diğer bazı yazarlar tarafından gençliğin yetiştirilmesi ve devlet eliyle teşkilatlandırılması fikri, farklı beklentilerle ileri sürülmüştür. Bu düşünce ve talepler de, dönemin siyasi iktidarından olumlu karşılık bulmamıştır.
Bu çalışmada, İkinci Dünya Harbi yıllarında bahsi edilen konuyla ilgili ortaya atılan düşünce ve talepler, harbin genel seyri göz önüne alınarak ayrıntılı bir şekilde incelenmeye çalışılmıştır.
 
Anahtar Kelimeler: İkinci Dünya Harbi, Türkiye, Gençlik Teşkilatı, Militarizm, Türk Gençlik Teşkilatı

      

Abstract

The issue of “training and organizing the youth”, which started in the 1920s and 30s in Turkey, continued during the Second World War as well. Opinions on this subject were expressed by some intellectuals of the period, especially Yunus Nadi, the editor-in-chief of Cumhuriyet newspaper. Yunus Nadi, in his articles he wrote at short intervals, suggested that the youth of the school be organized in order to fill the gap left by the soldiers going to the front, especially in the production area. Yunus Nadi's offer did not find positive repercussions in the government and press circles of the period. The most detailed youth organization model on the subject was put forward by Nurullah Barıman under the name of "Turkish Youth Organization". In this model, which was prepared by examining youth organizations in other countries, the General Directorate of Physical Education was abolished and such a youth organization was requested to be put into effect. Apart from this model, which has an authoritarian and militaristic aspect, the idea of raising youth and organizing them by the state has been put forward with different expectations by some other authors. These thoughts and demands did not find a positive response from the political power of the period.
In this study, the ideas and demands put forward about the subject mentioned during the Second World War have been tried to be examined in detail, taking into account the general course of the war.

Keywords: World War II, Turkey, Youth Organization, Militarism, Turkish Youth Organization

Kaynakça

Akcan, Erol. İttihat ve Terakki Fırkası’nın Paramiliter Gençlik Kuruluşları. Ankara:TTK Yayınları, 2015.

Barıman, Nurullah. Büyük Türkiye’de Gençlik Teşkilatı. İstanbul: Arkadaş Basımevi, 1941.

Beden Terbiyesi Umum Müdürlüğü. Beden Terbiyesi Mevzuatı. Ankara: Alaeddin Kıral Basımevi, 1941.

Çankaya, Ali. Yeni Mülkiye Tarihi ve Mülkiyeliler. C. V. Ankara: Mars Matbaası, 1968-1969.

Erişçi, Lütfi. Türkiye’de Gençlik Meselesi, İstanbul: Korgunal Basımevi, 1937.

Özdoğan, Günay Göksu. “Turan”dan “Bozkurt”a Tek Parti Döneminde Türkçülük (1931-1946). İstanbul:  İletişim Yayınları, 2015.

Sançar, Nejdet. 1944 Irkçılık Turancılık Davası, Mahkeme Günlükleri. İstanbul: Bozkurt Yayınları, 2018.

Akcan, Erol. “İki Dünya Savaşı Arasında Türkiye’de “Gençlik Teşkilatı” Oluşturmaya Dönük Bazı Tasavvur ve Teşebbüsler”, Belleten, S. 292 (2017): 1001-1030.

Demirci, Aliyar. “Tek Parti Döneminde Siyaset-Gençlik İlişkilerine Bir Örnek: Gençlik Teşkilatı Tasarıları”, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, C. 58, S. 2 (2003): 58-77.

Doğaner, Yasemin. “İki Savaş Arası Dönemde Avrupa’da Gençlerin ve Kadınların Siyasi Terbiyesi ve Teşkilatlanmaları: Avusturya Örneği”, SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, S. 26 (2012): 46-54.

Doğaner, Yasemin. “İki Savaş Arası Dönemde Balkanlarda Gençlik Teşkilatları-Macaristan ve Yugoslavya Örneği” VII. Uluslararası Atatürk Kongresi, C. II, ATAM, (2015): 1427-1437.

Güven, Özbay. “19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı’nın Tarihsel Arka Planı. Osmanlı’dan Cumhuriyete Gençlik ve Spor Bayramları”, Toplumsal Tarih, C. 11, S. 65 (1999): 33-38.

Özdemir, Burcu. “Rusya’nın Kırsal Kesiminde Komünist Gençler Birliği’nin (Komsomol) Kuruluşu ve Sovyet İktidarının Güçlenmesindeki Rolü: 1918-1939”, Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, C. III, S. 1 (2016): 19-30.



Tarihler

  • Başvuru Tarihi / Submitted : 11.06.2022
  • Kabul Tarihi / Accepted : 10.07.2022
  • Yayınlanma Tarihi / Issued : 21.09.2022